Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής (Τόμος 11, Τεύχος 1) - page 11

Τ
ΟΜΟΣ
11
-
Τ
ΕΥΧΟΣ 1
[9]
ΓΕΝΙΚΟ ΑΡΘΡΟ
ΒΑΣΙΚA ΣΗΜΕΊΑ
• Η εκπαίδευση στη διαχείριση του διαβήτη κατά τη διάρκεια της νοσηλείας κρίνεται αναγκαία
• Απαιτείται εξατομικευμένο εκπαιδευτικό πλάνο ανάλογα με τον τύπο του διαβήτη, την ηλικία, τις ήδη
υπάρχουσες γνώσεις και τις ανάγκες του ασθενή
• Ο ρόλος του Ειδικού Νοσηλευτή στο Διαβήτη στην εκπαιδευτική διαδικασία είναι σημαντικός
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ο
Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ), ως νόσος, παρουσι-
άζει τις τελευταίες δεκαετίες αυξανόμενη νοσηρό-
τητα αποτελώντας ταυτόχρονα μείζον πρόβλημα
για τη Δημόσια Υγεία, καθώς αναφέρεται ως μία από τις
τέσσερις μη μεταδοτικές ασθένειες που έχουν τεθεί σε
προτεραιότητα παγκοσμίως (WHO 2016).
Η αυξανόμενη επίπτωση της νόσου καθώς και η
χρονιότητα αυτής, την καθιστούν επιστημονικά και κλι-
νικά ενδιαφέρουσα τόσο σε επίπεδο πρόληψης, όσο και
σε επίπεδο αντιμετώπισης και αυτοδιαχείρισης (Chen
& Zimmet 2012). Σύμφωνα με τη Διεθνή Ομοσπονδία
Διαβήτη (International Diabetes Federation-IDF), ο πα-
γκόσμιος επιπολασμός του ΣΔ το 2011 ήταν 366 εκατομ-
μύρια άτομα, ο οποίος αναμένεται να αυξηθεί στα 552
εκατομμύρια έως το 2030 (Alam et al 2014). Η διεθνής
επιστημονική κοινότητα με τη συμβολή των διαφόρων
επιστημονικών εταιρειών, οργανισμών και ενώσεων
για το διαβήτη (American Diabetes Association-ADA,
European Association for the Study of Diabetes-EASD,
Diabetes Education Study Group-DESG, International
Diabetes Federation-IDF, κλπ) καθιστά αναγκαία τη συ-
νεργασία των επαγγελματιών υγείας (ιατρών, νοσηλευ-
τών, διαιτολόγων, ψυχολόγων, κλπ) με στόχο τη βελτί-
ωση της ποιότητας ζωής των ατόμων με ΣΔ, τη μείωση
ημερών νοσηλείας λόγω των σχετιζόμενων επιπλοκών,
και γενικότερα την επιτυχή θεραπευτική αντιμετώπιση
(Koetsenruijter et al 2015).
Η συνεργασία αυτή πραγματώνεται μέσω της δη-
μιουργίας Διεπιστημονικής Διαβητολογικής Ομάδας
(Interdisciplinary Diabetes Team) (Siminerio et al 2013,
Kourakos 2017). Ο Ειδικός Νοσηλευτής στο Διαβήτη
(ΕΝΔ), ως ισότιμο μέλος της Διαβητολογικής Ομάδας,
παίζει διακριτό ρόλο, ιδιαίτερα στο πεδίο που σχετίζεται
με την εκπαίδευση του ασθενούς με διαβήτη, καθώς έχει
αποδειχθεί ότι η εκπαίδευση είναι ο πιο αποτελεσματικός
τρόπος για την επίτευξη της συμμόρφωσης του ασθενή
και της οικογένειάς του τόσο στη θεραπευτική αγωγή
όσο και στην αυτοφροντίδα και αυτοδιαχείριση της νόσου
(Σταθοπούλου & Πασχάλη 2013).
Η δημιουργία του Ιδρύματος Νοσηλευτών Ευρώ-
πης για το Διαβήτη (Foundation of European Nurses in
Diabetes, FEND) το 1995, ανέδειξε το σημαντικό ρόλο του
νοσηλευτή, και ιδιαίτερα του ΕΝΔ, ο οποίος ως εξειδι-
κευμένος στο ΣΔ είναι σε θέση να εφαρμόζει σωστά τις
εκπαιδευτικές στρατηγικές και τις διεθνείς οδηγίες, επι-
τυγχάνοντας τα επιθυμητά αποτελέσματα για το άτομο με
ΣΔ (Quinn 2013).
Η εκπαίδευση αυτού του ατόμου θα πρέπει να δια-
μορφώνεται και να πραγματοποιείται, από τον ΕΝΔ, σύμ-
φωνα με ειδικά κριτήρια, πλαίσιο, με συγκεκριμένο εκ-
παιδευτικό υλικό και μεθόδους διδασκαλίας (Kourakos
2017). Η ηλικία (παιδί, έφηβος, ενήλικας, ηλικιωμένος),
ο τύπος του διαβήτη (τύπος 1, τύπος 2, κ.α.) καθώς και ο
χώρος στον οποίο πραγματοποιείται η εκπαιδευτική δι-
αδικασία (νοσοκομείο ή κοινότητα) αποτελούν βασικές
προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση ολοκληρωμένου και
εξατομικευμένου προγράμματος εκπαίδευσης.
Ο χώρος του νοσοκομείου αποτελεί παράγοντα που
διαφοροποιεί την εκπαιδευτική διαδικασία. Στο νοσοκο-
μείο εισέρχονται είτε ασθενείς με ΣΔ, ως πρώτη διάγνω-
ση, είτε άτομα με οξείες ή χρόνιες επιπλοκές της νόσου,
γεγονός που τροποποιεί τους εκπαιδευτικούς στόχους
και τη διάρκεια αυτών, αλλά και μορφοποιεί την όλη δι-
αδικασία.
ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΔ
Η επιτυχής εκπαίδευση των ατόμων με ΣΔ και των
οικογενειών τους, περιλαμβάνει τη διαμόρφωση συγκε-
κριμένων στόχων από τον ΕΝΔ, η υλοποίηση των οποί-
ων μπορεί να επιτευχθεί στο μέγιστο βαθμό μέσα από την
εκπαίδευση και τη διαδικασία της μάθησης. Οι εκπαιδευ-
τικοί στόχοι αποτελούν τη βάση για ένα προσαρμοσμένο
εκπαιδευτικό πρόγραμμα ασθενούς με διαβήτη (Martin
et al 2012). Η διαμόρφωση και τα χαρακτηριστικά των
στόχων αυτών, καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την επιτυ-
χία του προγράμματος. Συγκεκριμένα, ένας εκπαιδευ-
τικός στόχος για να είναι επιτυχής και υλοποιήσιμος θα
πρέπει να είναι αποτέλεσμα συναίνεσης του ασθενή με
τον εκπαιδευτή του (Ελληνική Διαβητολογική Εταιρία
2017). Επιπλέον, ο απλός τρόπος διατύπωσης των επιδι-
ωκόμενων στόχων και η σαφήνειά τους βοηθάει τον εκ-
παιδευόμενο στην κατανόηση και στην υλοποίηση αυτών
με πλήρη συνείδηση των πράξεών του.
Μία από τις δυσκολίες με τις οποίες έρχονται αντιμέ-
τωποι οι νοσηλευτές είναι η παρακίνηση του ασθενή στη
1...,2,3,4,5,6,7,8,9,10 12,13,14,15,16,17,18,19,20,21,...88
Powered by FlippingBook